ДОГАЛАР

Цель «Ятимнәр өчен садака»
Кадер киче (догасы, намазы) Саклап куегыз
Кадер кичәсе Коръәни Кәримнең пәйгамбәребез Мөхәммәдкә (аңа Аллаһының сәламе булсын) иңдерелә башлаган кичәседер.
Мөхәммәд пәйгамбәр (аңа Аллаһының сәламе булсын) әйткән: «Рамазан аенда бер кичә бар — ул Кадер кичәсе, бу кичә мең кичәдән дә өстен. Кем дә кем ошбу кичәдә Аллаһы Тәгаләгә зикерләр әйтеп, төннең уртасында торып, тәһәҗҗүд намазларын укып, сәхәр вакытында, дога кылып Аллаһыдан сораса, ул кешенең догалары кабул ителер. Чөнки бу төнне рәхмәт фәрештәләре таң күренә башлауга кадәр бәндәләрнең догаларын кабул итеп, Аллаһка ирештереп торачаклар», – дигән.
Бу кичәдә изге гамәлләрнең сәвабы башка кичәләргә караганда бик күпкә артыграк. Пәйгамбәребез (аңа Аллаһының сәламе булсын) әйткән:
«Кадер кичәсенә инанып, савабын өмет итеп, гыйбадәт кылганнарның бөтен гөнаһларын Аллаһу Тәгалә кичереп гафу итәр». (әл-Бохари, 1901; Мөслим, 760)
Кадер киче кайчан була
Кадер кичәсе турында – ул Рамазан аеның 27 нче кичәсендә дигән фикер киң таралган. Чөнки әлеге кичә елның кайсы көненә туры килүе төгәл генә билгеле булмаса да, риваятьләрнең күбесендә Рамазан аеның 27 нче кичәсенә туры килүе ихтимал диелә. Ләкин кайбер галимнәребез бу кичәне Рамазанның соңгы ункөнлегендәге так сандагы кичәләрдән эзләргә куша.
Кадер кичәсе билгеләре мондый: ул кичэ бик тыныч кичәләрдән булыр, диелә. Кояш чыкканда, кояшның нуры булмас, дип тә әйтелә.
Кадер киче догасы
Кадер киче догасы хакында мондый хәдис китерелә. Пәйгамбәребездән (аңа Аллаһының сәламе булсын) Гайшә анабыз (Аллаһ аннан разый булса иде) Кадер кичендә нинди дога укырга икәнен сорый, Аллаһның илчесе аңа бу доганы өйрәткән:
«Аллааһүммә иннәкә гәфүввүн түхибүл гәфвә фәгфү гәннии».
(Аллаһым! Син гафу итүче, гафу итүне яратасың, мине гафу ит!)
Билгеле, бу кичә догалар кабул була торган кичәләрдән. Шуңа күрә югарыдагы догадан тыш, үзегез өчен, якыннарыгыз өчен, ил-көннәр тыныч булсын өчен һәм башка, җаныгыз ни тели, шуны Аллаһы Тәгаләдән сорап дога кыла аласыз.
Кадер киче намазы
Хәдисләрдә, бу кичәдә аерым бер төрле намаз уку тәртибе хакында күрсәтелмәгән. Ләкин кайбер китапларда Кадер кичэсе намазы хакында кайбер аңлатмалар бар. Мәсәлән «Гыйбадәте Исламия» китабының (Казан: «Дом печати 2003) 99нчы битендә бу хакта мондый мәгълүмат бар:
Кадер кичәсе намазы дүрт рәкәгать итеп укыла диелгән:
Беренче рәкәгатьтә — бер Фатиха сурэсе, өч тапкыр Кадер сүрәсе укыла;
Икенче рәкагаттә бер Фатиха һәм өч Ихлас сүрәсе (КулхуАллаһ);
Өченче рәкагаттә бер Фатиха һәм өч Кадер сүрәсе;
Дүртенче ракагаттә бер Фатиха һәм өч Ихлас (КулхуАллаһ).
Бу намазга түбәндәгечә ният кылына:
«Йә Рабби! Бу кичә хөрмәтенә, Пәйгамбәребез хөрмәтенә, рәхмәти илаһияң хөрмәтенә минем тәүбәләремне кабул әйлә. Гафуи илаһияңә файзе-илаһияңә вә илаһи изгелеккә катнашлыгы булганнар җөмләсенә керт!».
Намаздан соң бер тапкыр:
Аллаһү әкбәр, Аллаһү әкбәр. Лә иләһә илаллаһу. Валлаһү әкбәр Аллаһү әкбәр вә лилләһил хәмд.
Йөз тапкыр:
«Аллааһүммә иннәкә гәфүввүн түхибүл гәфвә фәгфү гәннии» — укыла.
Кадер сүрәсе
Әгүзү билләһи минәш-шәйтаанир-раҗиим.
Бисмилләәһир-рахмәәнир-рахиим.
1). Иннә әннзәлнәһу фии ләйләтил қадр.
2). Уә мәә әдракә мә ләйләтул қадр.
3). Ләйләтул кадри хайрумм-мин әлфи шәһр.
4). Тәнәззәлүл мәләәәә-икәту уәррууху фииһә би изни раббиһим минн кулли әмръ.
5). Сәләәмун һийә хәттә мәтъләгил фәҗр.
Татарча мәгънәсе:
1). Хакыйкаттә, Без аны (Изге Коръәнне) Кадер кичәсендә иңдердек.
2). Кадер кичәсенең нәрсә икәнен син беләсеңме?
3). Кадер кичәсе мең айдан да хәерлерәктер.
4). Ул көндә фәрештәләр һәм Изге Рух (Җәбраил фәрештә), Раббыларының рөхсәте белән Аның әмерләрен үтәр өчен, бер-бер артлы җир йөзенә иңеп кенә торырлар.
5). Кадер кичәсе — ул иминлек кичәсе — таң ата башлаганга чаклы дәвам итәр» («Кадер» сурэсе).