Кăчкă праçникĕ çинчен

Христос тĕнне Раççейре 988 çулта аслă князь Владимир йышăннă. Çакăн хыççăн Кăчкă праçникне кашни çулах Мăнкун умĕнхи вырсарни кун уявлама тытăннă. Кăчкă – çурхи кунсенче чи малтан вăй илсе чĕрĕлекен йывăç. Çавăнпа та унăн кĕмĕл тĕслĕ кăпăшка папкисенче мĕн авалтанах сăпайлă та асамлă вăй пур тесе шутланă. Çавăнпа та турăш умне лартнă сăваплă кăчкă турачĕсем кил-çурта усал вăйсемпе пушартан сыхланă. Кăчкă турачĕ уй-хире пăр çапасран, тăвăл килесрен те сыхлать, тенĕ. Кăчкă папкисен сиплĕхĕпе усă курас тĕллевпе унăн кăчкисене выльăхсене çитернĕ, çынсем хăйсем те çинĕ. Кăчкă йывăççин чăнах та асамлă вăй пур: унăн хупписенче тир-сăран тумалли япаласем (дубилные вещества) нумай. Унăн тураттисене шыва лартсан, хуппинчи çак япаласем шыври микробсене пĕтереççĕ. Шĕвекĕ вара нумай вăхăт пăсăлмасăр тăма пултарать.
Ваттисем сăнанă тăрăх:
*Авалтан çак кун выльăх-чĕрлĕхе кĕтĕве кăларма хушман, чирлет тенĕ.
* Кил-çуртра нимĕн те ĕçлеме юрамасть – çуса тасатма, çĕлеме, апат пĕçерме.
* Çак кун çиллĕ çанталăк пулсан çăвĕпех çапла пулать теççĕ. Лăпкă та янкăр уçă тăрсан – тыр-пул ăнса пулать. Çĕрле шăнтсан вара çурхи культурăсем лайăх тухăç параççĕ.
* Кăчкă йывăççи алкана ларсан çулталăк питĕ ăнса, тухăçлă пуласса теççĕ.
* Сывă пулччăр тесе килти чĕр чуна сăваплă хăва турачĕсемпе çапнă, туратсене витене çакса тухнă.
* Кăчкă уявĕнче çумăр çусан – лайăх тыр-пул пуласса.
* Кăчкă тураттипе çапни – чир-чĕре хăвалани.
Мелания Никифорова.
Мияки районĕ, Кекен ялĕ.