Ашкананын ичи жылуу, жагымдуу жытка толуп туруптур. Улан босогодо туруп, өзүнүн чаң баскан кийиминен, жарылган колдорунан уялып, артка чегингиси келди. Бирок Бакыт аны ийинге таптап, төркү столго баштады. Ошол учурда Зууранын кызы Мээрим колуна чайнек алып чыгып, аларды көрөр замат жүзү нурдана түштү. Ал Бакытты көрүп, сыпайы жылмайып салам берди. — Ассалому алейкум, Бакыт байке! Чарчаган жоксузбу? Келиңиздер деди Мээрим жумшак үнү менен. Анан анын жанындагы, башын төмөн салып, колдорун столдун астына жашырган Уланды байкады. — Бул уулуңузбу? Куш келипсиздер. Улан Мээримди көргөндө деми ичине түшүп калды. Ал өмүрүндө мындай таза, жасалмасыз сулуулукту көргөн эмес эле. Айылдагы жана шаардагы ал тааныган кыздардын эч кимисине окшошпойт эле. Ал эми Мээримдин көздөрүндө бир башкача тереңдик, мээрим бар эле. Жүрөгү солк деп башкача согуп кетти. Тамак келип, атасы иче баштаганда Улан дагы эле колун столдун үстүнө чыгаргандан тартынып жатты. Цементтин чаңы тырмактарынын астына чейин кирип, колдору катууланып, жарылып кеткен. Зуура ашканадан чыгып, Бакыт менен сүйлөшүп калды. Ал ортодо Мээрим Уландын алдына нан сунуп жатып, анын жарылган колун байкап калды. Ал аярлай токтоп, Уландын көзүнө тике карады. — Колуңуз аябай ооруп жаткандыр... — деди Мээрим акырын. — Бирок уялыштын кереги жок. Бул адал эмгектин колу. Мындай колдордон атырдын жыты эмес, нандын жыты келет. Улан таң калып башын көтөрдү. — Мен... мен мурда мындай иштеген эмесмин, — деди ал үнү карлыгып. — Атам он беш жыл иштептир, мен болсо анын кадырын билбей, даяр акчага көнүп калыптырмын. Бүгүн гана түшүндүм, атам баатыр экенин. Мээримдин көздөрү бир аз муңайып кетти. Ал столдун четине отуруп, үшкүрүнүп алды. — Сиз абдан бактылуу адамсыз, — деди ал. — Жаныңызда ушундай тоодой атаңыз турат. Силерди коргоп, жол көрсөтүп, мээнетке үйрөтүп жатат. Менин атам 10 жашымда өтүп кеткен... Апам экөөбүз Орусияда иштеп жүргөндө, мен ар бир курулушчуну көргөндө: Атам тирүү болсо, ушундай иштеп мени багат эле го деп суктанчумун. Мен атамдын ушундай жарылган колдорун бир жолу өөп коюш үчүн баарын берет элем. Бул сөздөр Уландын жүрөгүнө октой тийди. Ал өзүнүн атасы тирүү туруп, аны сыйлабаганы үчүн, түшүнбөйсүз деп кагып-силкигени үчүн жер жарылып, ичине кирип кеткиси келди. Ошол кечтен баштап Уландын жашоосунда эки чоң максат пайда болду: бири атасынын карызын кутулуп, анын ишеничин кайтаруу, экинчиси Мээримдей кызга татыктуу жигит болуу. Кийинки күндөрү Улан иште такшала баштады. Ал эми качан кетебиз деп саат карабайт. Атасы эмнени көрсөтсө, ошону кылдат аткарып, кечинде вагонго келгенде чарчаса да, ичинде бир сыймыктануу бар эле. Ал Бишкектеги курулуш аянтчасында эле эмес, өзүнүн ички дүйнөсүндө да жаңы үй куруп жаткан. Бир күнү жумуштан кийин Улан Мээримге кичинекей бир белек алып барууну чечти. Ал тапкан биринчи жумалык маянасынан өзүнө эч нерсе албай, Мээримге жакшынакай бир китеп сатып алды. Ашканага келгенде, Мээрим аны мурдагыдай жылуу тосуп алды. — Сиз өзгөрүп жатасыз, Улан, — деди Мээрим жылмайып. — Көзүңүздөн нур көрүнүп калыптыр. Мурда келгенде көзүңүздө бир гана коркуу жана өкүнүч бар эле. — Сиздин сөздөрүңүз мени ойготту, Мээрим, — деди Улан китепти сунуп жатып. — Мен атама кандай мамиле кылыш керектигин сизден үйрөндүм. Мен эми ошол заңгыраган үйдүн кирпичтерин эмес, ичиндеги мээримин калыбына келтиргим келет. Бакыт четте туруп, уулу менен Мээримдин сүйлөшүп жатканын көрүп, биринчи жолу ичинен тынчтык тапты. Ал банкомат эмес, Ата болгонуна, уулу болсо Адам болгонуна кубанып, жүрөгү жылуу бир нерсе каптап жаткансыды. Бишкектин аптаптуу жай айы эле. Курулуш аянтында чаң асманга көтөрүлүп, бетон аралаштыргыч машиналардын үнү кулак тундурат. Улан акыркы үч айда таанылгыс болуп өзгөрдү. Анын назик колдору эми темирдей катып, ийиндери жазыланып, көз карашында бир башкача токтоолук пайда болгон. Ал эми жөн гана цемент ташуучу эмес, атасынын жанында жүрүп курулуштун ар бир кадамын пайдубалдан баштап, чатырына чейинки сырларын ичине сиңирип жаткан адам эле. Түшкү тыныгууда алар курулуп жаткан үйдүн көлөкөсүнө отуруп, тердеген чекелерин аарчышты. Бакыт жанындагы бөтөлкөдөгү сууну уулуна сунуп, анын чаң баскан, бирок нурдуу жүзүнө сыймыктануу менен карап койду. — Ата, — деди Улан суудан жутуп жатып. — Сиз ушул үч айда мага он жылдык окуум бербеген сабакты бердиңиз. Мен сиздин колдоруңузду карап отуруп, сиздин канчалык бийик мастер экениңизди эми көрдүм. Сиз кирпичти тизип жатканда, ал жөн эле дубал эмес, искусство болуп жатат. Бакыт жылмайып койду. — Бул тажрыйба, балам. Ар бир кирпичтин тилин табыш үчүн Москванын суугунда канча кабыргам кайышты... — Ата! — Уландын көздөрү күйүп кетти. — Менин бир сунушум бар. Биз эмнеге бирөөнүн курулушунда эле жүрөбүз? Сиздин алтын колуңуз, он беш жылдык тажрыйбаңыз бар. Мен болсо университетте "Эл аралык мамилелерди" окудум, тил билем, интернетти, заманбап технологияларды, маркетингди түшүнөм. Эмне үчүн биз өзүбүздүн курулуш компаниябызды ачпайбыз? Бакыт таң кала уулун карады. — Өзүбүздүн компания? Балам, ага чоң акча керек, техника керек... Биздин карызыбыз дагы деле толук кутула элек го? — Ата, карызды ушул темп менен дагы бир жылда кутулабыз. Бирок биз фирма ачсак, ишенимдүү иш кылсак, карыздан үч айда кутулабыз! — Улан колундагы таягы менен жерге чийип баштады. — Сиз сапатты көзөмөлдөйсүз, эскиче эмес, заманбап стандарт менен курабыз. Мен кардарларды табам, келишим түзөм, документтерди бүтүрөм. Сизден тажрыйба, менден билим. Эки күч биригип, чыныгы кооз имараттарды куралы. Бирөөнүн эмес, өзүбүздүн атыбыздан! Бакыт уулунун сөздөрүн угуп отуруп, анын ичиндеги жалынды сезди. Улан эми "акча бер" деп жалынган бала эмес, атасына жол көрсөткөн шериктешке айланыптыр. — Жарайт, балам, — деди Бакыт ордунан туруп. — Эгер сен ушунчалык ишенсең, мен даярмын. Менин колум бар, сенин башың бар. Ошол күндөн баштап алардын жашоосу башка нукка бурулду. Күндүз курулушта иштешсе, кечинде вагондо отуруп алып, Улан ноутбугун ачып, долбоорлорду сыза баштады. Алар эң биринчи келишимди Бишкектин четиндеги бир чакан жердин ээси менен түзүштү. Улан кардарды: "Менин атам Москвада он беш жыл эң татаал объекттерди курган, биз сизге эң сапаттуу үй салып беребиз" деп ишендирди. Бишкектин аптаптуу июль айы. Курулуш аянттарында чаң асманга көтөрүлүп, бетон аралаштыргычтардын үнү кулак тундурат. Бакыт менен Улан үч айдан бери шаардын четиндеги бир ишкердин эки кабаттуу үйүнүн курулушунда иштеп жатышты. Бул алардын эң биринчи өз алдынча алган объектиси эле. Улан кирпич ташып, бетон куюп жатып, атасынын ар бир кыймылын, ар бир деңгээлди текшергенин кылдат байкап жүрдү. Бир күнү кечинде, жумуш бүткөндөн кийин Улан атасынын жанына келип, колундагы чиймелерди жайды. — Ата, карасаңыз, биз бул үйдү үч айда бүтүрүп жатабыз. Сиздин тажрыйбаңыз менен сапат ушунчалык жогору болгондуктан, кошуналар келип сурап жатышат. Сиз Москвада бирөөнүн фирмасында жөн эле мастер болуп жүрдүңүз, мен болсо байдын баласы болумуш болуп чардап жүрдүм. Эми экөөбүз күч бириктирип, өзүбүздүн официалдуу курулуш компаниябызды ачалы. Сиз сапаттын кепилдиги болосуз, мен документтерди, тендерлерди жана технологияны колго алам деди Улан көздөрү жанып. Бакыт уулунун колундагы жарылган чорлорго, бирок ишенимдүү көз карашына карап, ичинен жылып кетти. — Фирма ачуу оңой эмес, балам. Жоопкерчилиги тоодой, — деди Бакыт токтоо. — Сиз мага ишениңиз, ата. Биз бирок бирөөнүн жумушчусу болуп эмес, өз ишибиздин кожоюну бололу! Ошентип, алар чакан ишкананы каттоодон өткөрүштү. Арадан көп өтпөй Улан интернеттен Бишкектин четиндеги жаңы конуштардын бирине чакан медициналык борбор куруу боюнча мамлекеттик тендерди таап алды. Бул алар үчүн чоң секирик болмок. Күнү-түнү уктабай, Улан сметаларды түзүп, Бакыт болсо техникалык долбоорду иштеп чыкты. — Ата, биз утушубуз керек! Бул биздин карызды бир заматта жаап, атыбызды чыгарат, — деп Улан толкунданып жатты. Тендердин жыйынтыгы чыкканда, алардын компаниясы эң төмөнкү баа жана эң жогорку сапат убадасы менен жеңип чыкты. Бирок кыйынчылыктар ошондо башталды. Курулуш башталган күнү эле бетон берүүчү компания келишимди бузуп, бааны көтөрүп жиберди. Андан сырткары, жер астынан күтүлбөгөн жерден суу чыгып, пайдубал куюу мүмкүн болбой калды. — Болду, ата, биз күйдүк! Акча жетпейт, убакыт өтүп жатат, — деп Улан башын мыкчып отуруп калды. Бакыт уулунун жанына басып келип, ийнине колун койду. — Токто, балам. Мындай кыйынчылыктар Москвада күн сайын болчу. Суу чыкса дренаж кылабыз. Бетон кымбаттаса башка жолун табабыз. Эң башкысы, артка чегинбеш керек. Курулуш бул бир гана кирпич тизүү эмес, бул мүнөздү курчутуу. Бакыт өзү өтүктү кийип, ылайга батып, дренаж системасын өз колу менен кура баштады. Улан атасынын багынбаган мүнөзүн көрүп, кайрадан күч алды. Ал шаарды кыдырып, арзан бирок сапаттуу материалдарды сүйлөшүп, жумушчуларды шыктандырып жатты. Алар вагондо түнөп, нан менен чай ичип, күнү-түнү иштешти. Ошол оор күндөр ата-баланы бири-бирине ого бетер жакындатты. Улан атасынын жөн эле курулушчу эмес, чыныгы стратегиялык акылман экенин ошондо түшүндү. Кечинде чарчап-чаалыкканда, алар Зууранын ашканасына барышчу. Мээрим алардын ийгилигине кубанып, кыйынчылыктарын угуп, дайыма дем берип турду. — Улан, сиз азыр пайдубалды эле эмес, өзүңүздүн келечегиңизди куруп жатасыз. Атаңыздын жанында болуу бул эң чоң байлык, — дечү Мээрим аярлап чай сунуп жатып. Мээримдин жылуу сөздөрү Уланга чарчаганын унуттуруп, эртеңки күнгө үмүт берчү. Ал эми Мээримге татыктуу болуу үчүн гана эмес, атасынын атын бийик тутуу үчүн да иштеп жатты. Алты айдан кийин медициналык борбордун имараты заңкырап даяр болду. Кабыл алуу комиссиясы келгенде, имараттын сапатына таң калышты. Бир дагы кыйшык дубал, бир дагы кемчилик жок эле. Бакыттын "москвалык мектеби" жана Уландын заманбап мамилеси өз жемишин берди. Алар биринчи чоң кирешесин алышты. Улан эң биринчи кылган иши карыз берген кишилерге барып, акыркы тыйынына чейин кайтарып берүү болду. Карыздан кутулганда, Уландын жүрөгүндөгү оор таш кулагандай болуп, өзүн эркин куштай сезди. — Ата, биз карыздан кутулдук! Биздин өз атыбыз бар эми! — деп Улан атасын кучактап алды. Бакыт уулунун чекесинен өөп: — Эми, балам, чыныгы үй-бүлөнү курууга кезек келди. Мээримди алып келели, — деди жылмайып. Бакыт Бишкектин бийик кабатынан шаарга карап туруп: Эх, Гүлнур... Сен мени Москвадан акча салбасаң керегиң жок дедиң эле. Көрсө, мен уулума акча эмес, тарбия менен кесип беришим керек экен эле — деп ойлонуп койду. Эртеси Улан менен Бакыт Бишкекте фирмасынын иштерин жолго коюп,колу бошой түшкөндө Бакыт уулунун ниетин билдирип, айылга Гүлнурга кабар берди. Телефондон Уландын үйлөнө турганын укканда, Гүлнур алгач сүйүнгөнсүп, бирок келиндин ким экенин укканда дароо өзгөрө түштү. — Эмне? Шаардык кыз? Атасы жок дейсиңби? — Гүлнурдун үнү телефондон ачуу чыкты. — Бакыт, сен эмнени ойлоп жатасың? Биздин заңгыраган үйүбүзгө, сенин ошончо мээнетиңе атасы жок, теги белгисиз бирөөнү алып келебизби? Шаарда өскөн кыз мал караганды билбесе, нан жапканды билбесе, биздин каада-салтты түшүнбөсө, ал бизге келин эмес, элес болот го! Мага айылдан эле, ата-энеси бар, оокаттуу жердин кызын таап берели дебедим беле? Ал кыз болбойт!!! Экинчи айтпагыла мага!!! Уландысы бар. Рано Акматова #мигрант_элдик @подписчики